Yapay zekâ yarışında milyarlarca dolar artık yalnızca ChatGPT benzeri modelleri geliştiren şirketlere gitmiyor. Bu modelleri çalıştırabilecek yeni nesil donanımları geliştiren girişimler de yatırımcıların radarında.
Bunun son örneği ABD merkezli yapay zekâ çip girişimi Positron oldu.
Yapay zekâ modellerinin çalıştırılması için özel donanımlar geliştiren şirket, 10 Eylül’de 875 milyon dolarlık yeni finansman aldığını açıkladı.
Yeni yatırımla birlikte Positron’un değerlemesi 5 milyar dolara ulaştı.
Rakam tek başına oldukça büyük. Ancak asıl dikkat çekici nokta şirketin ne kadar hızlı değerlendiği.
PitchBook verilerine göre Positron, şubat ayında gerçekleştirdiği 230 milyon dolarlık yatırım turunda yaklaşık 1,06 milyar dolar değerlemeye sahipti.
Aradan yalnızca yedi ay geçti.
Bugün şirket 5 milyar dolar değerlemeye ulaştı.
Başka bir ifadeyle Positron’un değerlemesi yedi ay içerisinde dört kattan fazla arttı.
875 milyon dolar iki aşamada geliyor
Positron’un yeni finansmanı tek bir yatırım turundan oluşmuyor.
Finansmanın ilk bölümünde şirket, 3,5 milyar dolarlık yatırım öncesi değerleme üzerinden 375 milyon dolarlık Series C yatırımı aldı.
Bunun ardından NEA ve Silicon Graphics’in kurucusu Jim Clark liderliğinde 500 milyon dolara kadar çıkabilecek Series C-1 finansmanı geliyor.
Yatırımcı listesi de Positron’a yönelik ilginin büyüklüğünü gösteriyor.
NEA, Atreides Management, Valor Equity Partners, Andra Capital, SemiAnalysis Capital ve Jim Clark turun ortak liderleri arasında bulunuyor.
Qatar Investment Authority, Cisco Investments ve Naver Ventures da yeni finansmana katılan yatırımcılar arasında.
Fakat yatırımcıların milyarlarca dolarlık değer biçtiği şirketin hedefi oldukça büyük:
NVIDIA’nın hakim olduğu yapay zekâ donanımı pazarından pay almak.
Positron tam olarak ne yapıyor?
Positron, 2023 yılında kurulan oldukça genç bir yarı iletken girişimi.
Şirketin odak noktası ise yapay zekânın son dönemde en kritik alanlarından biri haline gelen inference.
Yapay zekâ modellerinin geliştirilmesinde iki farklı aşamadan bahsedebiliriz.
İlk aşama eğitim.
ChatGPT benzeri büyük modellerin devasa miktarda veri kullanılarak oluşturulduğu ve çok yüksek işlem gücünün gerektiği bölüm burası.
Ancak model eğitildikten sonra kullanıcıların sorularını cevaplamak, görüntü oluşturmak veya AI ajanlarını çalıştırmak için de sürekli işlem gücüne ihtiyaç duyuluyor.
İşte bu ikinci aşamaya inference deniliyor.
Milyonlarca insan aynı anda yapay zekâ hizmetlerini kullanmaya başladıkça inference için gereken işlem gücü de hızla büyüyor.
Positron tam olarak bu pazara odaklanıyor.
NVIDIA’nın en güçlü olduğu pazara giriyor
Bugün yapay zekâ altyapısında NVIDIA açık ara en güçlü şirketlerden biri.
H100 gibi GPU’lar hem büyük modellerin eğitilmesinde hem de çalıştırılmasında veri merkezlerinin temel bileşenleri haline geldi.
Ancak NVIDIA’nın başarısı beraberinde başka bir problem getirdi.
AI şirketleri ve bulut sağlayıcıları çok büyük miktarda GPU satın almak zorunda kalıyor. Bunun sonucunda donanım maliyetleri ve veri merkezlerinin elektrik tüketimi hızla yükseliyor.
Positron ise yapay zekâ modellerini çalıştırmak için genel amaçlı GPU’lar yerine inference’a özel tasarlanmış sistemler geliştirerek bu maliyeti düşürmeyi hedefliyor.
Şirketin kendi açıklamasına göre ilk nesil Atlas sistemi, belirli inference iş yüklerinde NVIDIA H100 tabanlı sistemlerle karşılaştırılabilir performansı yaklaşık üçte bir güç tüketimiyle sağlayabiliyor.
Bu rakam Positron’un kendi performans iddiası ve bağımsız tüm iş yükleri için geçerli bir sonuç olarak değerlendirilmemeli.
Ancak yatırımcıların şirkete gösterdiği ilginin arkasındaki temel fikir tam olarak bu:
Yapay zekâ modellerini daha az enerji ve daha düşük maliyetle çalıştırabilmek.
Oracle 50’den fazla Positron sistemi kuruyor
Positron artık yalnızca prototip geliştiren erken aşama bir çip girişimi de değil.
Şirket, ilk nesil Atlas inference sistemlerinden 50’den fazla rack’i Oracle Cloud Infrastructure üzerinde devreye aldığını açıkladı.
Bu gelişme Positron açısından önemli.
Çünkü AI çip pazarında başarılı olabilmek için yalnızca laboratuvar ortamında güçlü bir işlemci geliştirmek yeterli değil.
Donanımın büyük veri merkezlerinde güvenilir şekilde çalışması, mevcut yapay zekâ yazılımlarıyla uyumlu olması ve binlerce kullanıcının iş yükünü karşılayabilmesi gerekiyor.
Positron’un Oracle altyapısındaki dağıtımı şirketin teknolojisinin ticari ölçekte kullanılmaya başladığını gösteriyor.
Yeni çipin adı Asimov
875 milyon dolarlık yatırımın önemli bölümü şirketin yeni nesil Asimov çipinin geliştirilmesini tamamlamak için kullanılacak.
Positron, Asimov’u 2027’nin ikinci yarısında üretime sokmayı hedefliyor.
Şirketin açıkladığı teknik hedefler oldukça iddialı.
Asimov’un çip başına 2 TB’ın üzerinde bellek sunması planlanıyor.
Positron ayrıca bu işlemcileri kullanacak yeni nesil Titan isimli inference sistemi üzerinde çalışıyor.
Titan’ın dört veya daha fazla Asimov çipini bir araya getirerek çok büyük yapay zekâ modellerini tek sistem içerisinde çalıştırabilmesi hedefleniyor.
Şirket, Titan’ın 16 trilyon parametreyi aşan modelleri ve 10 milyon tokenın üzerindeki bağlam pencerelerini destekleyebileceğini söylüyor.
Titan’ın 2027’de piyasaya çıkması planlanıyor.
Bu değerler henüz gelecekte piyasaya çıkması planlanan bir ürüne ait şirket hedefleri. Dolayısıyla gerçek dünya performansını değerlendirmek için üretim donanımlarını beklemek gerekecek.
Yedi ayda nasıl 5 milyar dolara ulaştı?
Positron’un değerlemesindeki hızlı artış aslında AI sektöründe yaşanan daha büyük değişimin bir göstergesi.
Yapay zekâ modellerinin eğitilmesi yıllardır sektörün en büyük harcama kalemlerinden biri.
Ancak modeller yaygınlaştıkça başka bir maliyet giderek daha önemli hale geliyor:
Onları her gün çalıştırmak.
Milyarlarca AI sorgusu, yapay zekâ aramaları, kodlama ajanları, video üretim sistemleri ve kurumsal AI uygulamaları sürekli inference kapasitesine ihtiyaç duyuyor.
Bu nedenle yatırımcılar NVIDIA’nın mevcut GPU altyapısına daha ucuz veya daha enerji verimli alternatifler geliştirebilecek şirketlere büyük miktarda sermaye aktarıyor.
Positron’un şubat ayında yaklaşık 1 milyar dolar seviyesindeyken eylül ayında 5 milyar dolara ulaşması da bu beklentinin ne kadar yükseldiğini gösteriyor.
Positron gerçekten NVIDIA’ya rakip olabilir mi?
Şimdilik NVIDIA ile Positron’u aynı seviyede değerlendirmek mümkün değil.
NVIDIA onlarca yıllık yarı iletken deneyimine, CUDA yazılım ekosistemine ve dünyanın en büyük veri merkezi müşterilerinden oluşan devasa bir müşteri ağına sahip.
Positron ise yalnızca birkaç yıllık bir girişim.
Ancak şirketin NVIDIA’yı tamamen yenmesine de gerek yok.
AI inference pazarı önümüzdeki yıllarda beklendiği kadar büyürse, NVIDIA’nın pazarından küçük bir pay almak bile Positron için milyarlarca dolarlık bir iş yaratabilir.
Bu nedenle bugünkü 875 milyon dolarlık yatırım yalnızca yeni bir girişim finansmanı haberi değil.
AI yarışının bir sonraki büyük mücadelesinin nerede yaşanabileceğini de gösteriyor.
İlk dönem “en iyi yapay zekâ modelini kim geliştirecek?” yarışıydı.
Şimdi ikinci yarış hızlanıyor:
Bu modelleri kim daha ucuz, daha hızlı ve daha az enerji harcayarak çalıştıracak?
Positron, aldığı 875 milyon dolarlık yatırımla bu yarışın en dikkat çekici yeni oyuncularından biri haline geliyor.
Kaynaklar








