AB: TikTok'un 'Sana Özel' Akışı Kullanıcıları Zararlı Döngüye Sokuyor, Tasarım Değişmeli

Avrupa Komisyonu, 6 Kasım 2026'da TikTok'un kişiselleştirilmiş "Sana Özel" (For You) akışının Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiğine dair ön bulgularını açıkladı. Komisyon'a göre algoritma, kullanıcıları zararlı içeriklerle dolu "tavşan deliklerine" sürüklüyor ve TikTok'un akışın tasarımını değiştirmesi gerekiyor. TikTok ise bulguları kesin bir dille reddetti.

Komisyon ne tespit etti?

Komisyon'un açıklamasına göre TikTok'un öneri sistemi, kullanıcının izlediği ve beğendiği videolardan aldığı sinyallerle sürekli benzer içerikler öneriyor. Kullanıcı bir içerik türüyle ne kadar çok etkileşime girerse, algoritma o türden o kadar çok video gösteriyor. Komisyon, bu döngünün özellikle reşit olmayanlar ve kırılgan yetişkinler için ruh sağlığına zarar verebileceğini belirtti. Örnek olarak üzüntü, yalnızlık ve beden algısı gibi konulardaki içeriklere tekrar tekrar maruz kalmayı gösterdi.

Ön bulgulara göre TikTok, öneri algoritmasının kullanıcıları bu tür zararlı döngülere nasıl sokabileceğini yeterince değerlendirmedi. Şirketin mevcut önlemleri de Komisyon tarafından "yeterince etkili değil" olarak nitelendirildi. Komisyon, TikTok'un mevcut "İlgilenmiyorum" düğmesinin zararlı içeriklerin önerilme sıklığını azaltmakta etkisiz kaldığını da vurguladı.

Komisyon Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, algoritmanın kullanıcıları "kolayca çıkamayacakları tavşan deliklerine" sürüklediğini söyledi ve TikTok'un reşit olmayanlar dahil kullanıcıların iyiliğini korumak için çabasını artırması gerektiğini ifade etti.

TikTok'tan ne isteniyor?

Komisyon, ön değerlendirme aşamasında TikTok'tan "Sana Özel" akışının tasarımını değiştirmesini bekliyor. Haberlere yansıyan öneriler şunlar:

• Kullanıcıların açıkça belirttiği tercihlere daha fazla ağırlık verilmesi,
• Video önerilirken izleme süresinin ölçüt olarak kullanılmasının bırakılması,
• Kullanıcı kontrollerinin daha kolay bulunur ve kullanılır hâle getirilmesi,
• Algoritmanın düzenli olarak test edilmesi.

TikTok ne diyor, süreç nasıl ilerleyecek?

TikTok yaptığı açıklamada Komisyon'un tespitlerinin "temelden yanlış" olduğunu ve platformun yapısını çarpıttığını savundu. Şirket, topluluğunu korumada güçlü bir geçmişe sahip olduğunu ve kullanıcılara içerik deneyimleri üzerinde doğrudan kontrol sunduğunu belirtti.

Bulgular henüz nihai değil. TikTok, soruşturma dosyasını inceleyip yazılı yanıt verme hakkına sahip. Komisyon görüşlerini doğrularsa uyumsuzluk kararı verebilir; bu durumda ceza, TikTok'un küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar çıkabilir. Nihai karar için bir tarih açıklanmadı.

Bu adım, Şubat 2024'te başlatılan soruşturmanın parçası. Komisyon, 2026 içinde TikTok hakkında çocuklarda kompulsif kullanıma yol açan "bağımlılık yapıcı tasarım" ve çocukların gizliliğinin yeterince korunmaması konularında da ön bulgular açıklamıştı.

Türkiye'deki kullanıcıları etkiler mi?

Dijital Hizmetler Yasası yalnızca Avrupa Birliği'nde geçerli; Türkiye'deki TikTok kullanıcıları için doğrudan bir değişiklik açıklanmadı. Ancak büyük platformlar, AB baskısıyla yaptıkları tasarım değişikliklerini zaman zaman başka ülkelere de yayabiliyor. TikTok'un akışta bir değişikliğe gidip gitmeyeceği ve bunun Türkiye'ye gelip gelmeyeceği konusunda henüz bir açıklama yok; Türkiye için tarih açıklanmadı.

Kullanıcılar ne yapmalı?

• Akışınızın belli bir duygu ya da konuda yoğunlaştığını fark ederseniz, farklı türde içerikleri bilinçli olarak aramak ve takip etmek algoritmaya yeni sinyaller verir.
• Uygulamanın ayarlarındaki içerik tercihleri ve ekran süresi araçlarını gözden geçirin; telefonunuzun kendi ekran süresi sınırlarını da kullanabilirsiniz.
• Çocuğunuz TikTok kullanıyorsa, yaşına uygun hesap ayarlarını ve ebeveyn denetimlerini birlikte kontrol edin, izlediği içerikler hakkında düzenli konuşun.
• Sizi olumsuz etkileyen içeriklerle sık karşılaşıyorsanız ara vermek ve güvendiğiniz biriyle konuşmak iyi bir başlangıçtır.