New York, Çocuklara 'Arkadaş' Gibi Davranan Yapay Zekâ Sohbet Botlarını Yasakladı

ABD'nin New York eyaletinde Vali Kathy Hochul, 28 Ekim 2026'da 18 yaş altındaki kullanıcılar için yapay zekâ sohbet botlarına sıkı sınırlar getiren yasayı imzaladı. Yasa, sohbet botlarının çocuklara karşı kendini gerçek bir insanmış gibi tanıtmasını, arkadaş ya da sevgili rolüne girmesini ve zararlı davranışları teşvik etmesini yasaklıyor. Aynı gün, internete bağlı bebek monitörlerinin güvenliğine dair ikinci bir yasa da imzalandı.

Yasa neleri yasaklıyor?

Valilik açıklamasına göre S.9051B/A.10379C numaralı yasa, yapay zekâ sohbet özelliği sunan şirketlerin 18 yaş altındaki kullanıcılara ya da yaşını doğrulamadığı herhangi bir kullanıcıya belirli özellikleri sunmasını engelliyor. Yasaklanan başlıca özellikler şunlar:

• Gerçek bir insan gibi davranmak, canlı olduğunu ya da insani duyguları olduğunu iddia etmek,
• Çocukla kişisel, romantik, mesleki ya da otorite figürü ilişkisi kurduğunu öne sürmek,
• Kendiliğinden duygusal sorular sormak veya çocuğun önceki konuşmalardaki sağlık ve kişisel bilgilerini kullanmak,
• Kendine zarar verme, yeme bozuklukları ya da madde kullanımını teşvik etmek veya bunlara yardımcı olmak,
• Çocuğu sır saklamaya, yalnızlaşmaya ya da ailesinden ve uzmanlardan yardım istememeye yönlendirmek,
• Müstehcen içerik üretmek.

Uluslararası gizlilik profesyonelleri birliği IAPP'nin aktardığına göre yasa, güvensiz özellikleri 12 geniş kategori altında topluyor. Tech Times ise yasanın ürünleri türüne göre değil yeteneklerine göre tanımladığını, bu nedenle yalnızca "yapay zekâ arkadaşı" uygulamalarını değil ChatGPT, Claude ve Gemini gibi genel amaçlı asistanları da kapsayabileceğini yazdı. Müşteri hizmetleri botları ve belirli bir amaçla sınırlı araçlar gibi bazı istisnalar bulunuyor.

Yaş doğrulama ve cezalar

Yasa, şirketlerin kullanıcı yaşını birden fazla yöntemle doğrulamasını şart koşuyor. Bu yöntemlerden en az biri yalnızca resmî kimlik belgesine dayanmamalı. Doğrulama için toplanan yaş bilgilerinin kullanımdan sonra silinmesi de zorunlu.

Yasayı New York Başsavcılığı uygulayacak. İhlal başına 25 bin dolara kadar para cezası öngörülüyor; ayrıca yasa dışı toplanan verilerin ve bu verilerle eğitilen yapay zekâ modellerinin imha edilmesi istenebiliyor. Başsavcılık, vatandaşların şikâyette bulunabileceği bir internet sitesi de kuracak. Valilik yürürlük için "önümüzdeki aylar" ifadesini kullanırken IAPP ve Tech Times, yasanın 1 Ocak 2027'de yürürlüğe gireceğini bildirdi.

Vali Hochul açıklamasında, "Hiçbir şirket çocuklara kendine zarar vermeyi teşvik eden sohbet botları pazarlamamalı" dedi. Öte yandan Future of Privacy Forum'dan Justine Gluck, maddelerin geniş yazıldığını ve olağan sohbet yanıtları ile yasaklanan davranışlar arasındaki sınırın net olmadığını belirtti.

Bebek monitörlerine de güvenlik şartı

Aynı gün imzalanan S.9508/A.5175A numaralı yasa, internet üzerinden ses ya da görüntü aktaran yeni bebek monitörlerinin, yabancıların odayı görmesini ve duymasını engelleyen güvenlik özellikleri olmadan satılmasını yasaklıyor. Cihazlarda internete bağlandıklarını belirten açık bir uyarı etiketi de bulunacak. Bu düzenleme imzadan 90 gün sonra yürürlüğe girecek.

Kullanıcılar ne yapmalı?

Yasa yalnızca New York'ta geçerli ve Türkiye'deki kullanıcılar için doğrudan bir değişiklik getirmiyor. Yine de ebeveynler için şu adımlar yararlı olabilir:

• Çocuğunuzun kullandığı yapay zekâ uygulamalarını ve yaş sınırlarını kontrol edin; mümkünse ebeveyn denetimlerini açın.
• Sohbet botlarının bir insan olmadığını, duygusal destek için güvenilir yetişkinlere ve uzmanlara başvurulması gerektiğini çocuğunuzla konuşun.
• Çocuğunuzun sağlık ve kişisel bilgilerini sohbet botlarıyla paylaşmaması konusunda onu bilgilendirin.
• İnternete bağlı bebek monitörü kullanıyorsanız varsayılan şifreyi değiştirin ve cihazın yazılımını güncel tutun.