İngiliz Çip Girişimi Fractile'ın Değeri 6,5 Milyar Dolara Çıkıyor: Devlet Fonu da Ortak

Londra merkezli yapay zekâ çipi girişimi Fractile'ın yeni yatırım turunda yaklaşık 700 milyon dolar toplaması ve değerinin 6,5 milyar dolara çıkması bekleniyor. The Telegraph'ın 1 Kasım 2026'da kaynaklara dayandırdığı habere göre, İngiltere hükümetinin Sovereign AI fonu da bu tura katıldı. Tur henüz resmî olarak duyurulmadı; Fractile ve hükümet konuyu yorumlamadı.

Tur hakkında bilinenler

Habere göre tura Lightspeed ve Redpoint liderlik ediyor, Thrive Capital da yatırımcılar arasında yer alıyor. Şirketin değeri bu yılın başında yaklaşık 1 milyar dolar seviyesindeydi; yeni turla birlikte yaklaşık altı katına çıkmış olacak. Turun en erken önümüzdeki hafta duyurulabileceği belirtiliyor.

Bloomberg, 19 Ağustos 2026'da Fractile'ın Lightspeed ve Redpoint liderliğinde yaklaşık 600 milyon dolarlık bir tur için ileri düzey görüşmelerde olduğunu ve 6,5 milyar dolarlık değerlemeyi hedeflediğini yazmıştı. İngiltere şirketler siciline yapılan bildirimler de 9 Eylül ile 23 Ekim arasında yaklaşık 577,4 milyon sterlinlik yeni C Serisi hisse ihraç edildiğini gösteriyor.

Devlet fonu neden önemli?

Sovereign AI fonu, bu yıl 500 milyon sterlin kamu kaynağıyla kuruldu ve son bütçede doğrudan hisse yatırımları için ek 60 milyon sterlin aldı. Fon genellikle şirket başına 1 ile 10 milyon sterlin arasında yatırım yapıyor. Habere göre fon, Fractile'a nihai 6,5 milyar dolarlık değerin biraz altında bir fiyattan girdi; payının büyüklüğü açıklanmadı.

Fonun yönetim kurulu başkanlığını Balderton Capital'den James Wise yürütüyor, fonu ise Suzanne Ashman yönetiyor. Fractile daha önce Founders Fund'dan da yatırım almıştı. Habere göre şirketin toplam turu, Tech Funding News'in hesabıyla yaklaşık 774 milyon dolara ulaşıyor; bu tutar, farklı fiyatlardan yapılan hisse ihraçlarını da kapsıyor.

Fractile ne yapıyor?

Fractile, 2022'de Oxford'da robotik alanında araştırmacı olan Walter Goodwin tarafından kuruldu. Şirket, yapay zekâ modellerini çalıştırma (çıkarım) işine odaklanan çipler tasarlıyor. Nvidia'nın grafik işlemcilerinden farklı olarak, SRAM bellek doğrudan hesaplama biriminin yanına yerleştiriliyor. Bu yaklaşım, verinin bellek ile işlemci arasında taşınmasından kaynaklanan gecikmeyi azaltmayı amaçlıyor.

Fractile'ın Anthropic'e yaklaşık 250 milyon dolarlık çip satışı için bir ön anlaşması bulunuyor. Şirket, çiplerini 2027'de veri merkezlerinde kullanıma sunmayı hedefliyor. Yeni tur, beş ay önce tamamlanan 220 milyon dolarlık B Serisi turunun ardından geliyor.

Riskler neler?

Haberde dikkat çekilen bazı riskler de var. Fractile henüz yüksek hacimde çip teslim etmedi ve değerlemesi birkaç ay içinde yaklaşık altı kat arttı. Ayrıca bazı yatırımcıların en büyük yapay zekâ turlarından geri çekildiği ve büyük şirketlerin çip ile veri merkezi harcamalarına dair genel kaygıların sürdüğü belirtiliyor.

Türkiye için anlamı

Yapay zekâ çipleri, ülkelerin stratejik öncelik listesinin üst sıralarına çıktı. İngiltere'nin kamu fonuyla yerli bir çip girişimine ortak olması, devletlerin bu alanda doğrudan yatırımcı rolü üstlendiğini gösteriyor. Türkiye'de de donanım ve derin teknoloji girişimlerine yönelik kamu destekli fon modellerinin nasıl kurgulandığı, bu tür örneklerle birlikte daha çok konuşulacak.

Fractile'ın yapay zekâ modellerini eğitmek yerine çalıştırmaya, yani çıkarım işine odaklanması da dikkat çekiyor. Yapay zekâ uygulamalarının kullanıcı sayısı arttıkça, modelleri daha hızlı ve daha az enerjiyle çalıştıran çiplere olan talebin de artması bekleniyor. Bu nedenle çıkarım çipleri, yatırımcıların yakından izlediği bir alan.

Bu haber yatırım tavsiyesi değildir.