Yapay Zekâ Gerekçesiyle İşten Çıkarmalar: Bir Yılda 30'dan Fazla Şirketin Listesi

Yapay zekâ yatırımları hızlanırken, bu dönüşümün istihdama etkisi de somut rakamlarla görünür hâle geliyor. Reuters'ın derlediği listeye göre bankacılıktan perakendeye, teknolojiden sigortacılığa uzanan 30'dan fazla şirket, Ekim 2025'ten bu yana yapay zekâyla bağlantılı işten çıkarmalar duyurdu. Tedleyn Radar'da bu tablonun öne çıkan başlıklarını derledik.

Listenin başında bankalar ve teknoloji devleri var

Reuters'ın tablosunda en büyük kalemler şöyle sıralanıyor:

• HSBC: 20 bin kişi (iş gücünün yaklaşık yüzde 10'u)
• Amazon: 16 bin kişi
• Standard Chartered: 7 binden fazla kişi
• HP Inc: 4 bin ile 6 bin arası
• British American Tobacco: 5 bin 500 kişi
• Barclays: Yaklaşık 5 bin kişi (çalışanların yüzde 5'i)
• Microsoft: 4 bin 800 kişi (iş gücünün yüzde 2,1'i)

Listede ayrıca Dow, Block, Cisco, Intuit, Atlassian, Cloudflare, Snap, Autodesk, Nike ve Meta gibi şirketler de bulunuyor. Rakam belirtilen 31 kalem toplandığında, Tedleyn'in hesabıyla yaklaşık 102 bin 800 kişilik bir kadro azaltımı ortaya çıkıyor. "En fazla" veya "-den fazla" gibi ifadeler ve yalnızca yüzde olarak verilen kalemler nedeniyle gerçek toplam bu rakamdan farklı olabilir.

Ekim 2026'da yeni isimler eklendi

Liste yalnızca geçmişi değil, son haftaları da kapsıyor. Ekim 2026'da duyurulan kadro azaltımları arasında Barclays (yaklaşık 5 bin), Kroger (yaklaşık 3 bin), FICO (iş gücünün yüzde 15'i, yaklaşık 570 kişi) ve Norveç bankası DNB (yaklaşık 400 kişi) yer alıyor.

Örnek vaka: Kroger

ABD'li market zinciri Kroger örneği, bu kararların arkasındaki mantığı iyi gösteriyor. FOX Business'ın 13 Ekim 2026'da Reuters'a dayandırdığı habere göre şirket, önümüzdeki üç yıl içinde yaklaşık 3 bin kurumsal pozisyonu kaldırmayı planlıyor. Bu, yaklaşık 8 bin 200 kişilik kurumsal kadronun kabaca yüzde 37'si anlamına geliyor. Mağaza çalışanları bu kesintinin kapsamında belirtilmiyor.

CEO Greg Foran'ın iç yazısına göre şirket, tekrarlanan işleri ortadan kaldırmak ve değişen teknolojiye uyum sağlamak zorunda. Foran, tasarrufun market fiyatlarını düşürmek ve mağaza çalışanlarına yatırım yapmak için kullanılacağını söylüyor. Kroger, 22 Eylül'de hem kendi geliştirdiği hem de üçüncü taraf yapay zekâ modellerinin kullanımını genişlettiğini duyurmuştu. Şirket aynı zamanda 400 binden fazla çalışanına yapay zekâ eğitimi ve araçları sunduğunu belirtiyor.

Tablo neyi gösteriyor, neyi göstermiyor?

Reuters, bu duyuruların yapay zekânın köklü sektörleri dönüştüreceğine dair kaygıları derinleştirdiğini vurguluyor. Ancak listedeki her kararın yalnızca yapay zekâdan kaynaklandığını söylemek doğru olmaz. Kroger örneğinde olduğu gibi şirketler maliyet baskısı, yavaşlayan büyüme ve verimlilik hedeflerini de gerekçe olarak sunuyor. Yapay zekâ çoğu zaman bu kararların tek nedeni değil, hızlandırıcısı olarak öne çıkıyor.

Dikkat çeken bir diğer nokta, kesintilerin büyük bölümünün kurumsal ve destek fonksiyonlarında yoğunlaşması. Aynı şirketlerin bir kısmı, kalan çalışanlarına yapay zekâ eğitimi sunarak dönüşümü içeride yönetmeye çalışıyor.

Türkiye için anlamı

Listede doğrudan bir Türk şirketi bulunmuyor. Ancak HSBC, Amazon ve Microsoft gibi Türkiye'de de faaliyet gösteren küresel şirketlerin kararları, beyaz yakalı işlerin nasıl değişeceğine dair önemli bir işaret. Rutin ofis işlerinde çalışanlar için yapay zekâ araçlarını kullanmayı öğrenmek, artık kariyer planlamasının bir parçası.